25 Μαρτίου 1821

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΑΘΗΝΑ. ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΙΣΗΜΟ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΚΑΤΟΝΤΑΕΤΗΡΙΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ. ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821 ΜΕ ΑΝΔΡΕΣ ΝΑ ΕΙΣΕΡΧΟΝΤΑΙ ΕΦΙΠΠΟΙ ΣΤΟ ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟ ΣΤΑΔΙΟ (ΚΑΛΛΙΜΑΡΜΑΡΟ)

Κιλελέρ

Κιλελέρ

6 Μαρτίου1910

Πυρκαγιά πυρκαγιά
μες στο μυαλό μου πυρκαγιά
πυρκαγιά στη Θεσσαλία
και στα δώδεκα χωριά.

Κιλελέρ ω Κιλελέρ
μαύρο ζώο και τυφλό μαστιγωμένο
σε ποιο χαντάκι σκοτεινό
με κουβαλάς μ' έναν παλμό
αγριεμένο.

Κιλελέρ ω Κιλελέρ
τραγούδι τρύπιο και στιχάκι μπαλωμένο
πού θα με κρύψεις πες μου πού
ακούω φωνές από παντού
και φοβάμαι το καημένο.

Στρατός περνούσε όλη τη νύχτα
με τρένα και με φορτηγά
κι είχανε κλείσει όλοι οι δρόμοι
για τη Λάρισα.

Έξι Μαρτίου χίλια εννιακόσια δέκα.

                                       

Αιματηρά επεισόδια, που συνέβησαν στις 6 Μαρτίου 1910 και εντάσσονται στη μακρά ιστορία του αγροτικού ζητήματος στη Θεσσαλία. Παρότι έλαβαν χώρα κατά κύριο λόγο στην Λάρισα, πήραν το όνομά τους από το χωριό Κιλελέρ (σήμερα Κυψέλη), από το οποίο δόθηκε το έναυσμα. Η επέτειος αυτή τιμάται κάθε χρόνο και αποτελεί την κορυφαία εκδήλωση της ελληνικής αγροτιάς, που έχει την ευκαιρία να προβάλει τα αιτήματά της.Το αγροτικό ζήτημα στη Θεσσαλία εμφανίζεται οξυμένο από την επαύριο της ένταξης της περιοχής στην ελληνική επικράτεια το 1881. Οι κολίγοι υπήρξαν οι χαμένοι της ενσωμάτωσης και οι τσιφλικάδες οι μεγάλοι κερδισμένοι. Το λάθος των κυβερνήσεων εκείνης της εποχής ήταν ότι εφάρμοσαν το βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο, που ίσχυε στην Παλαιά Ελλάδα, παραγνωρίζοντας τα δικαιώματα των κολίγων, βάσει του οθωμανικού δικαίου.
Επί Τουρκοκρατίας, οι τσιφλικάδες είχαν μόνο το δικαίωμα εισπράξεως των προσόδων επί των μεγάλων εκτάσεων που κατείχαν, ενώ οι κολίγοι είχαν πατροπαράδοτα δικαιώματα επί των κοινόχρηστων χώρων του τσιφλικιού (επί της γης, των οικιών, των δασών και των βοσκοτόπων). Με τη νέα κατάσταση, οι έλληνες πλέον τσιφλικάδες, που διαδέχθηκαν τους οθωμανούς, είχαν δικαιώματα απόλυτης κυριότητας σε όλη την ιδιοκτησία τους, ενώ οι κολίγοι είχαν περιπέσει σε καθεστώς δουλοπαροίκου.
Η κατάσταση άλλαξε δραματικά στην αυγή του 20ου αιώνα, με την ίδρυση των πρώτων αγροτικών συλλόγων σε Λάρισα, Καρδίτσα και Τρίκαλα. Με τη βοήθεια φωτισμένων αστών της εποχής, οι κολίγοι υιοθέτησαν σύγχρονες μορφές πάλης (μαζικές κινητοποιήσεις, συλλαλητήρια στις μεγάλες πόλεις, ψηφίσματα σε Κυβέρνηση, Βουλή και Βασιλιά κ.ά.). Η δολοφονία του Μαρίνου Αντύπααπό όργανο των τσιφλικάδων το 1907 χαλύβδωσε το αγωνιστικό τους φρόνημα.

Η εξέγερση του Κιλελέρ ξεσήκωσε κύμα συμπάθειας σε όλη τη χώρα, ενώ αυξήθηκε η κοινωνική πίεση για την επίλυση του αγροτικού ζητήματος. Η πολιτική εξουσία δεν μπορούσε άλλο να κλείνει τα μάτια. Το πρώτο δειλό βήμα για τη λύση του προβλήματος έγινε το 1911 από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που διαδέχθηκε τον Στέφανο Δραγούμη στην πρωθυπουργία. Πάρθηκαν ορισμένα νομοθετικά μέτρα υπέρ των κολίγων, αλλά απαλλοτριώσεις δεν έγιναν κι ένας λόγος ήταν οι πόλεμοι που ακολούθησαν. Μόνο μετά το 1923, όταν το πρόβλημα της αποκατάστασης των προσφύγων από την Μικρά Ασία έλαβε εκρηκτικές διαστάσεις, άρχισαν οι απαλλοτριώσεις τσιφλικιών σε μεγάλη κλίμακα.

http://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/education/greek_history/index.html?subpoint=9#prettyPhoto
https://www.sansimera.gr/articles/224

Η παλιά Λάρισα (του Τάκη Τλούπα)-Larissa city, old photos

Λάρισα, μια πόλη που μετρά 135 χρόνια ελευθερίας από τον Τουρκικό ζυγό, μια πόλη που δεν υπήρξε ποτέ χωριό, αλλά σημαντικό διοικητικό, εμπορικό και αστικό κέντρο ακόμη και στην περίοδο της μακρόχρονης Τουρκικής σκλαβιάς. Μια πόλη που τα τελευταία 200 χρόνια γνώρισε τόσους πολέμους, αναταραχές, διαφορετικούς πληθυσμούς, τόσες μεταβολές.

Φρούριο Λάρισας

Αρχαιολογικός χώρος Φρουρίου Λάρισας

Ο γνωστός σήμερα ως Λόφος του Φρουρίου Λάρισας αποτέλεσε θέση συνεχούς κατοίκησης και διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο σε όλες τις εποχές αφού είναι το μοναδικό ύψωμα που διαθέτει η πόλη της Λάρισας. Εδώ βρισκόταν στην αρχαία περίοδο η Ακρόπολη, σημαντικοί ναοί, καθώς και το αρχαίο θέατρο, που σώζεται μέχρι σήμερα. Στην ίδια θέση βρισκόταν, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η ακρόπολη και το θρησκευτικό κέντρο της βυζαντινής πόλης, που είχε περιορισθεί σε έκταση, σε σχέση με την αρχαία. Σε σωστικές ανασκαφές των τελευταίων χρόνων έχουν αποκαλυφθεί λείψανα της ιουστινιάνειας οχύρωσης που περιέκλειε μικρή έκταση γύρω από το λόφο. Τα σωζόμενα τμήματα βρίσκονται στις οδούς Λαπιθών και Aλ. Παπαναστασίου και στην Πλατεία Αγαμ. Μπλάνα. Στην σημερινή ονομασία της περιοχής ως Φρούριο συνέβαλε το μπεζεστένι που χρησιμοποιήθηκε μέχρι τα τέλη του 19ου αι. ως οχυρό. Το μπεζεστένι κτίστηκε από τους Οθωμανούς στα τέλη του 15ου αι., στο κεντρικότερο σημείο του λόφου. Στα νότια του μπεζεστενίου βρίσκεται η παλαιοχριστιανική βασιλική του Αγίου Αχιλλίου, του πρώτου μητροπολίτη της πόλης. Στα ανατολικά του μπεζεστενίου και της παλαιοχριστιανικής βασιλικής αποκαλύφθηκε παλαιοχριστιανικό λουτρό και μεσοβυζαντινός ναός. Η περιοχή του λόφου του Φρουρίου αποτελούσε τον Τρανό Μαχαλά, τη μοναδική ελληνική συνοικία στην πρώιμη Τουρκοκρατία, ενώ το υπόλοιπο τμήμα της πόλης είχε ερημωθεί και ανασυνοικίσθηκε από τους Οθωμανούς. Στις νότιες πλαγιές του λόφου αναπτύχθηκε η αγορά (τσαρσί), σε άμεση σχέση με το μπεζεστένι, ενώ στον ίδιο χώρο αναφέρεται στις πηγές και το παζάρι, χωρίς να είναι βέβαιο αν γινόταν από παλιά με τη μορφή που έφθασε έως τις μέρες μας. Συντάκτης Σταυρούλα Σδρόλια, αρχαιολόγος Αννα Γιαλούρη, αρχαιολόγος

Μπεζεστένι Λάρισας

Το Όνομα του Κάστρου

Η ονομασία Μπεζεστένι σημαίνει αγορά υφασμάτων και προέρχεται από την αραβική λέξη μπεζ που σημαίνει βαμβακερό και τη λέξη μπεζάζ που σημαίνει υφασματέμπορος.

Το Μπεζεστένι της Λάρισας δεν είναι ακριβώς φρούριο.

Πρόκειται για σκεπαστή οθωμανική αγορά που κτίστηκε στο χώρο όπου βρισκόταν το αρχαίο και, αργότερα, το μεσαιωνικό φρούριο της Λάρισας.

Κατά τον 19ο αιώνα το κτίριο χρησιμοποιήθηκε για στρατιωτικούς σκοπούς εξ ου και η ονομασία «φρούριο της Λάρισας».

                     

Τρίκλητη Βασιλική

βασιλική 1

Η Βυζαντινή εικόνα της Λάρισας, σχηματίζεται στο λόφο του Φρουρίου. Εδώ αποκαλύφθηκε σχεδόν ολόκληρος ο παλαιοχριστιανικός ναός, ένα λουτρό, καθώς και ένας ναός της μεσοβυζαντινής περιόδου με λείψανα οικιστικού συγκροτήματος της ίδιας εποχής.

Ο παλαιοχριστιανικός ναός ανήκει αρχιτεκτονικά στην Τρίκλητη Βασιλική και αποτελεί κτίσμα της μεσοβυζαντινής εποχής (6ος αιώνας μ.Χ.). Οι ανασκαφές έφεραν στο φως και δύο κεραμοσκέπαστους τάφους, όπως και αρκετούς λακκοειδείς, χτιστούς γύρω τους και κάτω από το δάπεδο του ναού.

βασιλική 2

Ο μεγαλοπρεπέστερος από τους δύο κεραμοσκέπαστους τάφους βρίσκεται στη θέση του ιερού βήματος, που εικάζεται πως ανήκει στον πρώτο μητροπολίτη της Λάρισας, Άγιο Αχίλλειο.

Β αρχαίο θέατρο Λάρισας

β αρχαίο θέατρο Λάρισας

Το δεύτερο αρχαίο θέατρο της Λάρισας κατασκευάστηκε και χρησιμοποιήθηκε στη ρωμαϊκή περίοδο και έχει προσανατολισμό προς την αρχαία αγορά. Έχουν σωθεί δύο μαρμάρινες σειρές εδωλίων, η ορχήστρα και μεγάλο τμήμα της σκηνής, μετά τις ανασκαφές που έγιναν το 1985 και 1986.

Οι ανασκαφές έφεραν στο φως ανεπίγραφη στήλη, αφιερωμένη στη θεά Δήμητρα και την Κόρη, γεγονός που φανερώνει ότι στο μέρος αυτό βρίσκονταν το ιερό τους.

Ο αρχαιολογικός αυτός χώρος είναι περιφραγμένος και επισκιμέψος και βρίσκεται στη συμβολή των οδών Εργατικής Πρωτομαγιάς και .ΤαγματάρχουΒελισσαρίου

Α αρχαίο θέατρο Λάρισας

http://www.larissa-theatre.com/about-the-theatre/

To μεγαλειώδες Α’ Αρχαίο Θέατρο της Λάρισας, κατασκευάστηκε στο πρώτο μισό του 3ου αιώνα π.Χ. στις νότιες υπώρειες του λόφου “Φρούριο”, όπου βρισκόταν η οχυρωμένη Ακρόπολη της αρχαίας πόλης. Λειτούργησε μέχρι το τέλος του 3ου αιώνα ή τις αρχές του 4ου αι. μ.Χ., οπότε και διακόπηκε απότομα η ζωή του. Ένας σεισμός στα τέλη του 2ου αιώνα ή τις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ. κατέστρεψε τον δεύτερο όροφο της σκηνής, τον δωρικό θριγκό και τμήμα του υπερέχοντος επιθεάτρου. Ένας δεύτερος ισχυρότατος σεισμός του 7ου αιώνα μ.Χ. επέφερε σχεδόν την ολοκληρωτική του καταστροφή.